Bierweetjes

Om je een indruk te geven van onze rijke biercultuur, willen we je alvast een aantal bierweetjes meegeven. De kennis willen we je aanreiken, de ervaring zal je zelf moeten opzoeken. Maar daarvoor vind je op deze website ongetwijfeld voldoende tips!

Het verschil tussen een brouwerij en een bierfirma

Wist je dat het woord brouwerij gebruikt wordt voor ondernemingen die zelf over een echte brouwinstallatie beschikken en deze ook daadwerkelijk gebruiken voor de productie van hun bieren? Bierfirma‘s daarentegen zijn ondernemingen die eigenaar zijn van een of meer eigen, originele bieren en deze als hoofdactiviteit zelf commercialiseren, maar zelf niet over een brouwinstallatie beschikken om ze te brouwen. BRON: Zythos, www.zythos.be

Gezonder dan water?

In de middeleeuwen brouwden de meeste mensen thuis hun eigen bier. Dat kwam onder andere door een gebrek aan zuiver drinkwater. Pas met de verstedelijking ontstonden de eerste commerciële brouwerijen, waardoor de productie van bier wel meteen veel professioneler verliep.
In de steden was het gebrek aan zuiver water het grootst, en dus was ook de behoefte aan bier daar groter. Al snel had elke stad haar eigen brouwerijen. Het lokale bier was immers altijd goedkoper, want men betaalde er geen invoerrechten voor. Er waren vele kleine steden met elk hun eigen brouwtradities, en dat zorgde op termijn voor een groot en divers aanbod.
BRON: Aha! Geschiedenis van Wetenstappen in Leuven, een samenwerkingsproject van de stad Leuven en de K.U. Leuven. Meer info op www.leuven.be/wetenstappen.

Katholiek bier

Abdijen speelden een belangrijke rol in de verbetering van de kwaliteit van het bier. Paters brouwden bier voor eigen verbruik en af en toe voor verkoop. Vooral het vastenbier dat zij voor zichzelf brouwden was erg sterk en van hoge kwaliteit. Maar toen drong het protestantisme door in heel wat andere ’echte‘ bierlanden, zoals Duitsland. Door het protestantisme verdwenen de abdijen er, mét hun speciale bieren, en bleven alleen de grote, stedelijke brouwerijen over. De Zuidelijke Nederlanden bleven echter katholiek en zo werd de rijkdom aan abdijbier in onze streken niet bedreigd.
BRON: Aha! Geschiedenis van Wetenstappen in Leuven, een samenwerkingsproject van de stad Leuven en de K.U. Leuven. Meer info op www.leuven.be/wetenstappen.

België bierland

Toen men in de negentiende eeuw in Bohemen (in het huidige Tsjechië) de pils uitvond, schakelden onze bierbuurlanden massaal over op die variant. In België bleven, naast de abdijbieren, de geuzen en de witbieren echter het populairst. Dat heeft natuurlijk voor een stuk te maken met smaak en met eetcultuur. Het kwam echter ook doordat veel kleine brouwerijen op dat moment niet de middelen hadden om te investeren in het brouwen van pils. Zo bleef de verscheidenheid die België tot bierland maakt, bewaard tot op vandaag. Het is opmerkelijk dat maatschappelijke en religieuze evoluties uit het verleden onze dagelijkse eet- en drinkgewoontes zo kunnen beïnvloeden.
BRON: Aha! Geschiedenis van Wetenstappen in Leuven, een samenwerkingsproject van de stad Leuven en de K.U. Leuven. Meer info op www.leuven.be/wetenstappen.

Wat maakt België zo uniek als bierland?

Volgens bierexpert Jef Van Den Steen zijn er drie voorname redenen waarom ons land zo uniek is als bierland en op het vlak van biercultuur.
1.Alle historisch gegroeide gistingswijzen zijn nog steeds van toepassing:
a.Spontane gisting
b.Gemengde gisting
c.Hoge gisting
d.Lage gisting
In Nederland bijvoorbeeld is de gemengde gisting verboden.
2.In België vind je bieren in alle mogelijke alcoholgehaltes, van het laagste tot het maximum (12°).
3.In België kan je alle bierstijlen nog vinden:
a.Scotch
b.Pils
c.Lambik
d.Tarwe- en witbier
e.Bieren van hoge gisting: saisons, abdijbieren en de trappisten
f.Bieren van gemengde gisting (bruine bieren e.d.)
BRON: Jef Van Den Steen, bierkenner en –auteur

Oudste brouwerij

De oudste brouwerij van België ligt in Vlaanderen. Brouwerij Roman bestaat sinds 1545 en is sedertdien steeds binnen dezelfde familie gebleven!
BRON: Jef Van Den Steen, bierkenner en –auteur

Eerste pils

Het pilsbier dat als eerste het levenslicht zag in België, is Cristal. Het werd in 1928 gelanceerd door de Limburgse brouwerij van Alken. Omdat veel Belgische brouwerijen op dat ogenblik nog niet in staat waren om bier van lage gisting te produceren, werd het product als revolutionair onthaald. De brouwerij van Alken brak een lans voor de pure pils en lag hiermee aan de basis van de Belgische pilsproductie. Het pilsbier Cristal wordt nog steeds gebrouwen volgens het origineel recept en bevat een alcoholpercentage van 4,8% vol.
BRON: Jef Van Den Steen, bierkenner en –auteur, www.cristal.be

Bestaat de pils Stella echt al sinds 1366?

Nee, eigenlijk niet. Het jaartal ’1366‘ in het Stella-logo verwijst naar de stichtingsdatum van brouwerij Den Horen, de oudste voorloper van brouwerij Artois. Stella is zeker niet zo oud, en misschien is dat maar best. De bieren die men in die periode brouwde, zouden we vandaag veel te bitter, haast ondrinkbaar vinden. Toch plaatst men het jaartal in het logo als een soort kwaliteitslabel. Het suggereert traditie en degelijkheid: iets wat al zo lang bestaat, kan niet anders dan goed zijn.
BRON: Aha! Geschiedenis van Wetenstappen in Leuven, een samenwerkingsproject van de stad Leuven en de K.U. Leuven. Meer info op www.leuven.be/wetenstappen.

Trappist of abdijbier

Trappist is een soort abdijbier, maar niet elk abdijbier is een trappist. Trappist is een bier dat door de trappisten, monniken van de orde der cisterciënzers, zelf wordt gebrouwen. Er zijn zeven echte trappistenbieren, zes daarvan worden in België geproduceerd (Westmalle, Westvleteren, Achel, Chimay, Rochefort, Orval) en 1 in Nederland (La Trappe).
BRON: Aha! Geschiedenis van Wetenstappen in Leuven, een samenwerkingsproject van de stad Leuven en de K.U. Leuven. Meer info op www.leuven.be/wetenstappen.

Hop

Hop werkt medicinaal: het is rustgevend en slaapverwekkend en wordt dus ook vaak met dit doel in thee verwerkt. Hop bevat bovendien fenolen, die sterk lijken op het vrouwelijk hormoon oestrogeen, en daardoor ongemakken bij vrouwen in de menopauze bestrijden. Er wordt zelfs beweerd dat het bloed van bierdrinkende oudere mannen hierdoor meer vrouwelijke hormonen bevat dan hun vrouwelijke leeftijdsgenoten.
BRON: website Armona-Villa wellness centrum

Gagel

Wist je dat gagel de voorloper is van hop? Gagel verschilt in bitterheid en werd vroeger gebruikt in het brouwproces.
BRON: Jef Van Den Steen, bierkenner en –auteur

Begrip zytholoog

Het begrip zytholoog werd in het leven geroepen door bierexpert Jef Van Den Steen naar analogie met het begrip oenoloog dat duidt op wijnkenner. Het woord zytholoog vormt de combinatie van de Griekse woorden zythos en logos die bier en kennis betekenen.
BRON: Jef Van Den Steen, bierkenner en –auteur

Schenken van bier

Een correct getapte pint is de voorwaarde die elke biergenieter zou moeten opleggen. Een vakman uit de horeca vult deze dan ook met plezier in. Maar hoe schenk je nu eigenlijk best bier? Dat hangt in de eerste plaats af van het type bier. Een pils moet zeer koud geschonken worden. Ijskoud is dan weer niet goed want hoe kouder het bier, hoe minder aroma‘s er vrij komen. Daarom moeten andere bieren best geschonken worden op ’keldertemperatuur‘. Een ideaal bierglas heeft trouwens een dikke buik en een smalle hals! Om te proeven en te genieten van bier is een goede reukzin heel belangrijk.
BRON: Nelly Govaert, bierkenner van bierproefvereniging OPA- Aalst.

Vrouwen en bier

Over vrouwen en bier heerst nog steeds een cliché. Een vrouw die een zwaar bier drinkt op een terrasje wordt dikwijls raar aangekeken terwijl de dame ernaast, met een glaasje wijn voor zich ( dat wel veel meer alcohol bevat) als doodnormaal wordt ervaren!
Verder kunnen vrouwen over het algemeen fijner proeven dan mannen! Dit komt omdat ze een beter ontwikkelde reuk- en smaakzin hebben dan mannen.
BRON: Nelly Govaert, bierkenner van bierproefvereniging OPA- Aalst.
Voor wie meer wil weten over vrouwen en bier, organiseert het Davidsfonds op 24 april in Hofstade een lezing over vrouwen en bier.

Herkomst van ’de brasserie‘

Het woord brasserie vindt zijn oorsprong in Frankrijk. Eind 19e eeuw waren veel brouwerijen in de Elzas regio noodgedwongen om te stoppen omwille van overgang naar het brouwen van bieren van lage gisting. De brouwerijen die overleefden zochten hun toevlucht tot Parijs waar ze in de biercafé bier serveerden bij gerechten. Dat was tot voorheen nooit gezien. Sindsdien kende de brasserie zijn intrede als woord dat een eetcafé aanduidde waar meer volkse gerechten werden geserveerd met bier. De term waaide vervolgens over naar Brussel.
BRON: Jef Van Den Steen, bierkenner en –auteur

Bier degusteren

Bij een bierproeverij proeft men de bieren bij voorkeur in stijgende lijn van alcoholpercentage. Alcohol is namelijk een smaakversterker.
De subtiele geuren en smaken van laagalcoholisch bier kunnen minder waargenomen worden na het proeven van hoger alcoholisch ( en dus sterker doorsmakend) bier.
Vaak wordt dan ook brood gegeven om de smaakpapillen op de tong te neutraliseren.
BRON: Nelly Govaert, bierkenner van bierproefvereniging OPA- Aalst.

Tijdens de officiële lancering van Leven in de Brouwerij, werd tussen de deputés en directeurs van toerisme uit de 5 provincies in Vlaanderen een bierquiz gehouden onder leiding van Jef Van den Steen. Hieronder vind je de vragen en antwoorden van de bierquiz.
Hoeveel trappisten zijn er in België?
Antwoord: 6 in België
Bonus: Wat is de naam van de enige trappist die in een buurland wordt gebrouwen?
Antwoord: Nederland, La Trappe
Welke rivier spoelt de regio waar de Lambik gebrouwen wordt?
Antwoord: Zenne (Vlaams-Brabant)
Het type bier ’Oud-bruin‘ is typisch voor een Vlaamse provincie. De welke?
Antwoord: West-Vlaanderen
Bonus: geef een merknaam voor een oud-bruin?
Antwoord: Rodenbach
Welke Vlaamse brouwerij bestaat bijna 500 jaar en ging telkens over van vader op zoon?
Antwoord: Oost-Vlaanderen brouwerij Roman/Mater, gesticht rond 1545.
Wat is de merknaam van de oudste pils van België?
Antwoord: Cristal
Bonus: Geef de naam van de brouwerij en de provincie waar deze pils gebrouwen wordt.
Brouwerij Alken in Limburg.
Het Antwerps bier van brouwerij de Koninck is te verkrijgen in 4 verschillende glazen? Kennen jullie denaam van deze glazen?
Antwoord: De Koninck (verkrijgbaar in vier verschillende glazen: "bolleke", "prinske", "prinseske" en "handje" [nieuw sinds 2008]), bier gebrouwen in Antwerpen (hoek Mechelsesteenweg-Boomgaardstraat). De brouwerij viert haar 175ste verjaardag.

Voor wie een bierdegustatie wil bijwonen en wil leren hoe men best het rijke smakenpallet van onze bieren kan onderscheiden, kan een afspraak maken met een van de horecazaken die bierdegustaties onder leiding van een bierkenner aanbieden in hun zaak. Klik hier voor de lijst.